2 - 5 februari 2021
Het tiende ggz-congres:
een feest waard!

Openingslezing 2/02/21

Dinsdag 2 februari 2021

20u00 - 21u30

De toekomst van de psychiatrie: integreren van modellen en overstijgen van tegenstellingen

Bernard Sabbe, em. professor psychiatrie, UA

 
In haar zoektocht naar het begrijpen van psychopathologie heeft de psychiatrie - sinds haar ontstaan iets meer dan 200 jaar geleden in het Parijs van de nasleep van de Franse revolutie - hiervoor velerlei modellen, theorieën en concepten ontworpen. Daarbij moest ze zich meer dan elk ander medisch vakgebied uiteenzetten met de complexe relatie tussen lichaam en geest, en bij uitbreiding lichaam, geest en context.
De toekomst van de psychiatrie is wellicht gelegen in het trachten integreren van de verschillende benaderingen waarover we nu beschikken, en in het overstijgen van dichotomieën die het ggz-veld te veel verdelen: zoals deze tussen geest en lichaam, denken en voelen, individu en systeem, wetenschappelijke evidentie en waarden. De beste keuze voor een meer integratieve of integrale psychiatrie lijkt de Algemene Systeem Theorie.
Vertrekkend vanuit drie casussen komen in deze lezing binnen dit integratief kader een aantal modellen aan bod die voor mij als clinicus veel betekend hebben: het systeemtheoretische model en de verbijzondering ervan in het biopsychosociale, het fenomenologische-antropologische, het cliëntgerichte-experiëntiële, het humanistische-existentiële en het biomedische/ neurobiologische model.
Wat dit laatste betreft wordt aan de hand van klinische voorbeelden - zoals psychomotorische vertraging, cognitieve problemen, empathie en Theory of Mind, en auditieve hallucinaties - ook de steeds groeiende bijdrage van de neurowetenschappen aan het begrijpen van psychische (dis)functies geïllustreerd. Integratie heeft ook gevolgen voor ons inzicht in wat sommigen een onoplosbaar probleem noemen: de scheiding tussen geest en lichaam, een dichotomie om te overstijgen.