2 - 5 februari 2021
Het tiende ggz-congres:
een feest waard!

discussies

Donderdag 4 februari 2021

11u00 - 12u30
D04 Tussen wal en schip. Welke richting moet de GGZ voor jongeren en jongvolwassenen uit? | PDF

- PDF inleiding

Moderator
Kris Martens
, stafmedewerker, Vlaams Overlegplatform Geestelijke Gezondheid, Hasselt
Discussianten

Koen Albregts, teambegeleider JAC Limburg en coördinator OverKop Genk
Céline Degreef, esperto
Hanne Evenepoel, esperto
Vicky Matthysen, psychiater en hoofdarts – ZNA Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg
Guido Van Hal, hoogleraar en onderzoeksleider Universiteit Antwerpen
May Vrijens, kinder- en jeugdpsychiater - PZ Asster Sint-Truiden

 

Er komt steeds meer aandacht voor de doelgroep jongvolwassenen, wat zich uit in diverse initiatieven in en rond de GGZ. Maar is het wel duidelijk wat deze doelgroep precies nodig heeft? En staat iedereen hierover op dezelfde lijn? In de discussie komen verschillende invalshoeken en visies aan bod; variërend van laagdrempelige initiatieven zoals JAC en OverKop huizen (Koen Albregts), naar mobiele teams specifiek gericht op transitie in GGZ (Dr. Vicky Matthysen) en residentiële GGZ met specifiek aanbod voor jongvolwassenen (Dr. May Vrijens). Vertrekpunt zijn de ervaringen door jongeren. Professor Guido Van Hal (Universiteit Antwerpen) superviseerde recent een masterproef over hoe hulpverleners en jongeren de begeleiding van 14 tot 26 jarigen met een kwetsbaarheid voor of een reeds aanwezige psychische problematiek ervaren. Céline Degreef en Hanne Evenepoel (Esperto) vertegenwoordigen de stem van de jongere in deze discussie zelf.
Topics die aan bod zullen komen zijn o.a. de specifieke therapeutische aanpak, werking over levensdomeinen & sectoren heen, de transitie in de zorg, … Ook staan we stil bij de vraag welke jongeren uit de boot vallen, wat de hiaten zijn in het aanbod en de samenwerking, en hoe daaraan tegemoet kan gekomen worden op micro-, meso- en macroniveau?
Deze discussie wordt ondersteund door het Vlaams Overlegplatform Geestelijke Gezondheid.

14u00 - 15u30
D05 Biologische psychiatrie: een pleonasme?

Moderator: Jürgen De Fruyt, psychiater, departementshoofd dienst psychiatrie, AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV
Discussianten:
Thomas Pattyn
Chris Baeken
Chris Bervoets

Sinds haar ontstaan in de 19de eeuw heeft de psychiatrie als medisch specialisme een hobbelig parcours afgelegd. Dit parcours wordt gekenmerkt door een continu pendelen tussen natuur- en geesteswetenschap of het vermijden van deze dichotomie binnen een soms amorf biopsychosociaal model. Deze pendelbeweging is uitermate actueel: getuigen hiervan zijn de euforie op het einde van de 20ste eeuw met de ‘decade of the brain’, de hierop volgende desillusie en het pleidooi voor een meer sociale psychiatrie begin 21ste eeuw. Getuige hiervan is ook het recente advies van de Hoge Gezondheidsraad m.b.t. de diagnose en classificatie van geestelijke gezondheidsproblemen waarin de neurowetenschappen of biologische psychiatrie een eerder marginale plaats werd toebemeten.
In deze discussiebijdrage gaan de sprekers met elkaar en het publiek in discussie over het wezen en het belang van de biologische psychiatrie. Hierbij komen meerdere vragen aan bod. Hoe onderscheiden zich psychiater, neuroloog en psycholoog: eenzelfde substraat maar verschillende praxis? Is psychiatrische symptomatologie een combinatie van psychische fenomenen t.g.v. een onderliggende stoornis en het worstelen van het individu met deze stoornis? Dient biologische psychiatrie zich dan vooral bezig te houden met het behandelen van de stoornis op zich en het worstelen (in tweede tijd) over te laten aan andere disciplines? Mag biologische psychiatrie zich in theorie en praktijk even creatief gedragen als haar psychosociale tegenpool? Wat zijn de implicaties van deze vragen en onze antwoorden op de identiteit van de psychiater en de organisatie van de geestelijke gezondheidszorg?
Bronnen:
Gardner, C., Kleinman, A.,
Medicine and the Mind - The Consequences of Psychiatry's Identity Crisis. N Engl J Med. 2019 Oct 31;381(18):1697-1699

16u30 - 18u00
D06 Rooming-in op een gesloten dienst intensieve psychiatrische zorgen: pionieren zonder handleiding

Kirsten Catthoor, psychiater, Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg, Ziekenhuis Netwerk Antwerpen
Discussianten:

Een psychiatrische opname op een afdeling intensieve psychiatrische zorgen is zowel voor de betrokken patiënt als de familieleden een zeer ingrijpende gebeurtenis. De noodzaak tot een beveiligde opname kan leiden tot intense angst, vervreemding en daardoor agitatie. Om het herstel van de patiënt te bevorderen, dwangmaatregelen te reduceren en het therapeutische klimaat van de afdeling zoveel mogelijk te bewaken, kan het daarom zinvol zijn om een familielid vergaand te betrekken bij de opname. Verschillende psychiatrische ziekenhuizen in Vlaanderen zijn daarom voorzichtig gestart met het pionieren met rooming-in: het continu toelaten van een familielid bij de patiënt, 24 uur per dag, met overnachting in de kamer.
Dit brengt een hoop vragen met zich mee: klinisch, deontologisch maar ook juridisch. Wat met het bewaken van het beroepsgeheim van medepatiënten tegenover de familieleden? Wat met medische en juridische aansprakelijkheid? Hoe kan het therapie-aanbod het best worden ingezet?
De ervaringen blijken unaniem positief, zowel bij de patiënt, de familieleden als de staf. We kunnen ons de vraag stellen waarom het zo lang heeft geduurd vooraleer deze logische samenwerking concreet werd gemaakt.
In deze discussie willen we proberen om de ongerustheid over rooming-in bij hulpverleners te verminderen, de voordelen ervan in het kader van het herstel van de patient te benadrukken, en het argument van de praktische bewaren weg te nemen. Tenslotte is er soms alleen een luchtmatras en een deken nodig.

16u30 - 18u00
D07 Participatie van cliënten en familie binnen een netwerk geestelijke gezondheidszorg, een evidentie zo lijkt?! | PDF
Maaike Boonstra,
stafmedewerker, Netwerk GGZ Kempen, Geel
Bart Buyens,
ervaringsdeskundige stafmedewerker

De evolutie in de GGZ naar vermaatschappelijking van zorg en herstelgericht werken, vraagt onherroepelijk parti¬cipatie van zorggebruikers én hun context. Een evidentie zo lijkt?!
Wat verstaan we onder participatie? En hoe kan dit vorm krijgen binnen een 107 netwerk en partnerorganisaties? Binnen Netwerk GGZ Kempen werd dit uitgebouwd onder de noemer OPWEGG Kempen (Ontmoeting Participatie Werkgroep Ervaringsdeskundigheid Geestelijke Gezondheid). Een werking gedragen door een groep gedreven ervaringsdeskundigen die hun ervaringen en inzichten willen inzetten om mee te timmeren aan de weg naar een meer herstelondersteunende en gemeenschapsgerichte zorg. Na een korte voorstelling van de werking willen we graag enkele knelpunten (gebrek aan cliënt-/familievertegenwoordiging, manieren van ondersteuning, belang van vorming, ...) ter discussie brengen. Op deze manier hopen we vanuit verschillende perspectieven ervaringen en meningen te verzamelen om op deze manier elkaar te inspireren rond het thema 'participatie'.