3 en 4 februari 2021
Antwerpen, Wilrijk - Campus Drie Eiken
Het tiende ggz-congres: een feest waard!

discussies

Donderdag 4 februari 2021
D05 Tussen wal en schap. Welke richting moet de GGZ voor jongeren en jongvolwassenen uit?
Griet Vercaeren, master, stafmedewerkers, Vlaams Overlegplatform Geestelijke Gezondheid, Hasselt
Kris Martens, master, stafmedewerkers, Vlaams Overlegplatform Geestelijke Gezondheid, Hasselt
Discussianten:

Er komt steeds meer aandacht voor de doelgroep jongvolwassenen, wat zich uit in diverse initiatieven in en rond de ggz. Maar is het wel duidelijk wat deze doelgroep precies nodig heeft? En staat iedereen hierover op dezelfde lijn?
In de discussie komen verschillende invalshoeken en visies aan bod; (1) residentiële en (2) ambulante GGZ voor jongeren en jongvolwassenen, (3) mobiele teams, (4) ambulante zorg vanuit Welzijn (OverKophuizen) en (5) andere bottom-up laagdrempelige initiatieven. Ook zal een (6) jongvolwassenen vanuit zijn/haar ervaring deelnemen aan het gesprek.
Topics die aan bod zullen komen zijn o.a. de specifieke therapeutische aanpak, werking over levensdomeinen & sectoren heen, de transitie in de zorg, … Ook staan we stil bij de vraag welke jongeren uit de boot vallen, wat de hiaten zijn in het aanbod en de samenwerking, en hoe daaraan tegemoet kan gekomen worden op micro-, meso- en macroniveau?
Deze discussie wordt ondersteund door het Vlaams Overlegplatform Geestelijke Gezondheidszorg.

D06 Biologische psychiatrie: een pleonasme?
Jürgen De Fruyt, psychiater, departementshoofd dienst psychiatrie, AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV
Discussianten:
Thomas Pattyn
Chris Baeken
Jürgen De Fruyt
Chris Bervoets

Sinds haar ontstaan in de 19de eeuw heeft de psychiatrie als medisch specialisme een hobbelig parcours afgelegd. Dit parcours wordt gekenmerkt door een continu pendelen tussen natuur- en geesteswetenschap of het vermijden van deze dichotomie binnen een soms amorf biopsychosociaal model. Deze pendelbeweging is uitermate actueel: getuigen hiervan zijn de euforie op het einde van de 20ste eeuw met de ‘decade of the brain’, de hierop volgende desillusie en het pleidooi voor een meer sociale psychiatrie begin 21ste eeuw. Getuige hiervan is ook het recente advies van de Hoge Gezondheidsraad m.b.t. de diagnose en classificatie van geestelijke gezondheidsproblemen waarin de neurowetenschappen of biologische psychiatrie een eerder marginale plaats werd toebemeten.
In deze discussiebijdrage gaan de sprekers met elkaar en het publiek in discussie over het wezen en het belang van de biologische psychiatrie. Hierbij komen meerdere vragen aan bod. Hoe onderscheiden zich psychiater, neuroloog en psycholoog: eenzelfde substraat maar verschillende praxis? Is psychiatrische symptomatologie een combinatie van psychische fenomenen t.g.v. een onderliggende stoornis en het worstelen van het individu met deze stoornis? Dient biologische psychiatrie zich dan vooral bezig te houden met het behandelen van de stoornis op zich en het worstelen (in tweede tijd) over te laten aan andere disciplines? Mag biologische psychiatrie zich in theorie en praktijk even creatief gedragen als haar psychosociale tegenpool? Wat zijn de implicaties van deze vragen en onze antwoorden op de identiteit van de psychiater en de organisatie van de geestelijke gezondheidszorg?
Thomas Pattyn, Chris Baeken, Jürgen De Fruyt, Chris Bervoets
Bronnen:
Gardner, C., Kleinman, A.,
Medicine and the Mind - The Consequences of Psychiatry's Identity Crisis. N Engl J Med. 2019 Oct 31;381(18):1697-1699

D07 Rooming-in op een gesloten dienst intensieve psychiatrische zorgen: pionieren zonder handleiding
Kirsten Catthoor, psychiater, Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg, Antwerpen
Discussianten:

Een psychiatrische opname op een afdeling intensieve psychiatrische zorgen is zowel voor de betrokken patiënt als de familieleden een zeer ingrijpende gebeurtenis. De noodzaak tot een beveiligde opname kan leiden tot intense angst, vervreemding en daardoor agitatie. Om het herstel van de patiënt te bevorderen, dwangmaatregelen te reduceren en het therapeutische klimaat van de afdeling zoveel mogelijk te bewaken, kan het daarom zinvol zijn om een familielid vergaand te betrekken bij de opname. Verschillende psychiatrische ziekenhuizen in Vlaanderen zijn daarom voorzichtig gestart met het pionieren met rooming-in: het continu toelaten van een familielid bij de patiënt, 24 uur per dag, met overnachting in de kamer.
Dit brengt een hoop vragen met zich mee: klinisch, deontologisch maar ook juridisch. Wat met het bewaken van het beroepsgeheim van medepatiënten tegenover de familieleden? Wat met medische en juridische aansprakelijkheid? Hoe kan het therapie-aanbod het best worden ingezet?
De ervaringen blijken unaniem positief, zowel bij de patiënt, de familieleden als de staf. We kunnen ons de vraag stellen waarom het zo lang heeft geduurd vooraleer deze logische samenwerking concreet werd gemaakt.
In deze discussie willen we proberen om de ongerustheid over rooming-in bij hulpverleners te verminderen, de voordelen ervan in het kader van het herstel van de patient te benadrukken, en het argument van de praktische bewaren weg te nemen. Tenslotte is er soms alleen een luchtmatras en een deken nodig.

D08 Participatie (van cliënt en familie) binnen een netwerk geestelijke gezondheidszorg
Maaike Boonstra, master, stafmedewerker, Netwerk GGZ Kempen, Geel
Discussianten:

OPWEGG Kempen (Ontmoeting Participatie Werkgroep Ervaringsdeskundigheid Geestelijke Gezondheid) is een initiatief van Netwerk GGZ Kempen en wordt gedragen door een groep gedreven ervaringsdeskundigen die hun ervaringen en inzichten willen inzetten om mee te timmeren aan de weg naar een meer herstelondersteunende en gemeenschapsgerichte zorg.
De werking richt zich op ontmoeting, participatie, ervaringsdeskundigheid en beeldvorming.
Na de korte voorstelling van onze realisaties willen we enkele knelpunten (bv. gebrek aan cliëntvertegenwoordiging, manieren van ondersteuning, ...) ter discussie brengen. Het lijkt ons interessant om vanuit verschillende perspectieven input en meningen te verzamelen en op deze manier ook andere regio's te inspireren rond het thema 'participatie'.
Kunnen aan bod komen:
- Ontmoetingsavonden voor familie en naasten
- Herstelambassadeur
- Seizoensgebonden ontmoetingen voor en door ervaringsdeskundigen
- Adviesgroep: stem van cliënten op beleidsniveau
- Cliënt- en familievertegenwoordiging
- Werkgroep ervaringsdeskundigheid
- Werkgroep Herstel