2 - 5 februari 2021
Het tiende ggz-congres:
een feest waard!

werkwinkels

Woensdag 3 februari 2021
11u00 - 12u30

W01 Rouw in therapie: de pijn van het uit verbinding te zijn

An Hooghe, psycholoog – relatie- en gezinstherapeut, Context, Centrum voor Relatie en Gezinstherapie (UPC KULeuven) en Verbinding In Verlies, Boutersem

 

Rouw op zichzelf is geen hulpvraag. De vraag waarmee rouwenden in therapie komen gaat veelal over de pijn van het uit verbinding geraakt te zijn met zichzelf, met de overledene, met de dichte omgeving, en/of met de ruimere wereld. In deze workshop wordt een kader voorgesteld om als therapeut naar rouwprocessen te kijken en beweging te helpen brengen op momenten dat het vast zit. Er zal gewerkt worden aan de hand van video's en oefeningen.
Leerdoelen: Exploratie van de meer gerichte hulpvraag voor (rouw)therapie.

Herkennen van verschillen in therapeutische aanpak en technieken naargelang de hulpvraag
Methode: Er zal een kader geschetst worden aan de hand van video's en oefeningen.
Referenties:
Hooghe, An (2019). Anders Nabij, de stille kracht van ouders na de dood van hun kind. Ramsel, Uitgeverij Charlotte
Hooghe, An (2019). "It's a matter of attunement": exploring couple communication in times of child loss and child cancer. (dissertation)


11u00 - 12u30

W02 Forensische psychiatrie: Hoe behandeling en risicomanagement hand in hand gaan. Een integratie van schematherapie en risicotaxatie op een forensische behandelafdeling voor mensen met persoonlijkheidsproblemen | PDF
Hilde Smets, psychiater, psychotherapeut FOR-TimeOut FOR GOLF, U.P.C. Sint-Kamillus, Bierbeek
Kristien Rochette, psycholoog psychotherapeut
Nele Vastmans, criminoloog

Tijdens deze werkwinkel willen we de deelnemers meenemen in de werking van een forensische behandelafdeling waar de uitdagingen voor de hulpverlener groot zijn. We tonen aan dat behandeling en risicomanagment op elkaar aansluiten.
Onze afdeling FPB, die deel uitmaakt van de zorggroep Sint-Kamillus, is gericht op volwassen mannen met een interneringsstatuut en persoonlijkheidsmoeilijkheden.
Aan de hand van een casus tonen we aan dat Schematherapie en risicomanagment met behulp van de START (Short Term Assessment of Risk and Treatability) belangrijke peilers zijn in de behandeling. We passen een behandelconcept toe met positieve resultaten.
De behandeling van de persoonlijkheidsproblemen gebeurt vanuit de Schematherapie (Young) die door D. Bernstein werd aangepast aan een forensische populatie. Aan de hand van een casus wordt kennis gemaakt met de schematherapeutische modiwerking die gericht is op zowel dysfunctionele modi als gezonde modi. Specifieke aandacht gaat naar het inzichtelijk maken van de dysfunctionele modi die tot delicten hebben geleid.
Risicomanagement gebeurt met behulp van het instrument de START. Hier worden naast risicofactoren mbt herval in delicten, ook sterktes en beschermende factoren in kaart gebracht.
De combinatie van risico’s en sterktes in de START sluit aan bij de schematherapeutische modiwerking van waaruit gezamenlijke behandeldoelen opgesteld worden. De uitdaging is dat de patiënt zijn eigen risicomanagement leert opstellen, beheren en toepassen.


14u00 - 15u30

W03 Cliëntreizen om blended hulp in geestelijke gezondheid te bepalen | PDF
Philippe Bocklandt, docent en onderzoeksmedewerker onlinehulp, Arteveldehogeschool, Gent

Zomaar onlinetools inzetten in het stimuleren van geestelijke gezondheid van je doelgroep of cliënten – het komt er niet van.
Ook al ontdek je een zinvolle onlinetool vol meerwaarde. Je krijgt het niet ingepast in je aanbod of je cliënt houdt het gebruik van de tool niet vol.
In deze werkwinkel vertrekken we daarom bij de doelgroep:
Wat is het cliëntpad dat hij meemaakt voor, tijdens en na een begeleiding in jouw organisatie? [Een cliëntpad is een overzicht van alle communicatiemomenten die een cliënt meemaakt in het traject naar en door hulp].
Wat zijn pijnpunten en knelpunten in zo’n cliëntreis? [Een cliëntreis is een gedocumenteerd cliëntpad waarbij ook de inhoud, communicatievormen en beleving van cliënt en hulpverlener in kaart gebracht worden]
Heb jij als begeleider het online leven van je cliënt tijdens je begeleiding betrokken?
Welke onlinetools heb?
Welke onlinetools zouden mee de pijnpunten en knelpunten kunnen opvangen?
Welk vertrouwen (of net niet) hebben hulpverleners/zorgverstrekkers en cliënten in die onlinetools?
Met deze en andere vragen gaan we aan de slag in een co-creatie workshop die leidt tot weloverwogen keuzes voor blended hulp.
We pasten deze werkwijze ook toe in de cgg's waar we op zoek gingen naar mogelijkheden voor blended hulp in het ‘aanpakken van de wachttijd’, om ‘de transparantie van het begeleidingstraject te verduidelijken’ of de ‘transfer tussen begeleidingsgesprek en real life te verbeteren’. Ook hierover willen we getuigen.
Bronnen:
* Over cliëntreizen rond beeldbellen in zorg en welzijn vind je info op de MOOC: https://elearning-onlinehulp.be/simba/courses/clienten-en-beeldbellen/ Als je je registreert is alle info beschikbaar.
* Het rapport over de cliëntreizen in CGG in opdracht van het 'afstemmingsplatform onlinehulp in de CGG' wordt in april 2020 afgerond.

 

14u00 - 15u30
W04 Transitiepsychiatrie 2020, how to?

Lieve De Backer, psychiater en gastprofessor, PZ Multiversum, Universiteit Antwerpen

 

Transitiepsychiatrie is een van de nieuwe hot topics binnen de ggz. Het behandelen van 15-24-jarigen vereist vaardigheden vanuit zowel de kinder- als volwassenpsychiatrie. Hoewel de leeftijd van 18 jaar (jammer genoeg) vaak als grens wordt genomen tussen kindertijd en volwassenheid, zien we dat dit anders is in de realiteit: de adolescent heeft nog ontwikkelingstaken te vervullen, die in het gedrang komen als er psychiatrische problematiek is. Deze groep vergt een specifieke aanpak, met aandacht voor de psychiatrische pathologie, maar ook voor de ontwikkelingstaken en het betrekken van de context. Dit laatste is niet evident binnen volwassenpsychiatrie, toch merken we dat het zeer noodzakelijk en helend is om de context te betrekken. Voor adolescenten maakt dit een groot verschil, maar ook voor ouders, die vaak zeer dankbaar zijn.
Op Marquee (afdeling transitiepsychiatrie PZ Multiversum) hanteren we de kaders van Nieuwe Autoriteit/Geweldloos verzet, systeemtherapie en onze eigen ontwikkelde RAISING-skills.
In deze workshop lichten we graag onze werking toe, met voorbeelden en oefeningen uit de praktijk. De meest voorkomende problematiek bij deze jongeren is suicidaliteit. Via voorbeelden uit de praktijk belichten we dit onderwerp op een manier die werkbaar wordt voor onze teams, de jongeren en hun ouders.
Vlaanderen telt vier afdelingen transitiepsychiatrie. We brengen samen met onze collega's een overzicht van de werkingen, de overeenkomsten en de verschillen.
Een van onze belangrijkste waarden is de stem van de jongeren zelf. We hebben aandacht voor het perspectief van de jongere en van zijn ouders, ook hen betrekken we bij deze workshop.
Bronnen:
Haim, O., Nieuwe Autoriteit,
Meerdinkveldboom, J., et al, Handboek suïcidaal gedrag bij jongeren

14u00 - 15u30
W05 De kunst van het geven van ‘psycho-educatieve cursussen voor groepen’, een uitdaging voor elke zorgverlener !

Bep Trogh, master psychologie, klinisch psycholoog, psycholoog en opleider, The Human Link, Berchem
Tine, Daeseleir, licentiate in de psychologie, gedragstherapeute, zaakvoerder, The Human Link, Berchem
Elise Debeer, Eva Pockelé

 

Minstens één vierde van de algemene bevolking heeft psychische problemen (McManus et al., 2009). Regelmatig ontwikkelen mensen psychische problemen in eenzelfde periode. Dit pleit voor het behandelen van transdiagnostische factoren. Individuele therapie blijkt effectief, doch valt op dat niet iedereen toegang heeft of vindt tot die individuele zorg. Dit gebrek aan disseminatie heeft ernstige gevolgen, zowel op economisch vlak als op de algemene levenskwaliteit (Lavard en Clark, 2018). Desondanks blijven we de individuele therapie als ‘gouden standaard’ hanteren.
Er is nood aan een kostenefficiënte en breed inzetbare oplossing voor dit probleem. Psycho-educatie in groep zou één van de oplossingen kunnen zijn. Psycho-educatie vervangt geen individuele therapie. Het is een andere interventievorm die naast individuele begeleiding kan ingezet worden. Het vereist een andere houding en andere vaardigheden dan individuele therapie.
In The Human Link hebben we jarenlang ervaring met het geven van psycho-educatieve cursussen voor grote groepen. Uit eigen onderzoek blijkt dat we met psycho-educatie een grote diversiteit aan mensen bereiken en kunnen we een significante daling van de klachten vaststellen. Bovendien blijken psycho-educatieve vormingen efficiënt in het faciliteren naar de juiste hulpverlening.
We openen de workshop met een korte inleiding van onze project-coördinator van Stad Antwerpen, die de maatschappelijke relevantie van het psycho-educatieve project kadert. Vervolgens zullen we volgende inhoud brengen:
- Quiz rond mythen over psycho-educatie
- Transdiagnostische factoren als uitgangspunt
- Modeling via videomateriaal
- Oefenen van psycho-educatie in grote groepen
Bronnen:
- Delgadillo, J., Kellett, S., Ali, S., McMillan, D., Barkham, M., Saxon, D., Donohoe, G., Stonebank, H., Mullaney, S., Eschoe, P., Thwaites, R. & Lucock, M., (2016). A multi-service practice research network study of large group psychoeducational cognitive behavioural therapy, Behaviour Research and Therapy, dec, 87, 155 - 161
- White, J., (2010) Large group didactic cognitive behavioural therapy classes for common mental health problems. Oxford guide to low intensity CBT interventions, chapt 32, p.313 - 322

14u00 - 15u30
W06 Play Move Dance: The story of your body | PDF
Stephan Marchant, creatief-procesbegeleider, dans- en bewegingstherapeut, VZW Move2Create, Kessel-Lo

 

Deze werkwinkel brengt dans- en bewegingstherapie vanuit het perspectief van kracht, groei & verbinding. Bij dans- en bewegingstherapie staan het doen en ervaren via het lichaam centraal. De focus wordt gelegd op de persoonlijke ervaring van mensen en hun innerlijke dansproces.
In deze sessie ontdek je door middel van speelse bewegingsopdrachten hoe je lichaam beweegt, welk verhaal je lichaam tot leven brengt en hoe je samen met anderen kan creëren. Doorheen de sessie proef je van eenvoudige creatieve opdrachten waardoor je meer energie, vreugde & flow in je lichaam ervaart. De activerende sessie stelt je in staat om jezelf (opnieuw) te verbinden met je lichamelijke wijsheid, speelsheid & levendigheid en contact te leggen met anderen op jouw authentieke manier.
De sessie is een weergave van de werkwijze van Move2Create. Move2Create is een creatieve praktijk van menselijke groei en verbinding waar volwassenen zichzelf & de ander ontdekken via dans en beweging. In alle initiatieven staat het creatieve proces van deelnemers centraal. Het doorlopen van een creatief proces helpt mensen een wezenlijke relatie te leggen met zichzelf, anderen en de wereld. In heel het proces zit veel constructieve en activerende kracht verborgen. Het dansen, bewegen, spelen, experimenteren en creëren genereert positieve emoties als plezier, inspiratie, hoop en trots. Zo dragen creatieve processen bij tot positieve gezondheid. In dit concept wordt gezondheid omschreven als “het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven”.
Bronnen:
Marchant, S. (2019). Het CECP-model: een leidraad voor creatieprocessen in de danstherapeutische praktijk. Uit 'Danstherapie: Verkenningen van het werkveld'. Den Haag, Acco Uitgeverij.
Huber, M. & Timmers, M. (2018). Positieve gezondheid in perspectief. Verkregen van https://iph.nl/wp-content/uploads/2018/09/iph-positieve-gezondheid-in-perspectief-.pdf.

16u30 - 18u00
W07 Haal SAMEN meer uit je leven! De meerwaarde van "rollen" achter ons te laten - een praktijkvoorbeeld | PDF
Joris Corthouts, psycholoog Legato, PC St Hiëronymus, Sint-Niklaas

 

Bots bestaat nu reeds even. Het is een plek in de stad Sint-Niklaas waar mensen met psychosegevoeligheid de mogelijkheid krijgen om samen met de aanstuurders van het project handvatten te zoeken om de aanwezige levenskwaliteit te verhogen.
Sinds de start zijn er reeds vele (terugkerende) activiteiten georganiseerd: van koken over multimediaworkshops tot optredens… Het aanbod wordt maandelijks uitgedacht door vrijwilligers, bezoekers, ervaringsdeskundigen en hulpverleners op de lunchplanning.
Een van de meer inzichtelijke workshops is “Haal meer uit je leven”, waarbij we de insteek van Acceptance & Commitment Therapy (ACT) gebruiken om mensen handvatten aan te leren met het oog op meer efficiënt om te gaan met herinneringen, gedachten, gevoelens, gewaarwordingen, …
Hoewel deze workshop oorspronkelijk opgestart is door een hulpverlener, zijn we ondertussen geëvolueerd naar een collectief van hulpverleners en ervaringsdeskundige vrijwilligers die deze activiteit geven aan al wie wil aansluiten (bezoekers, vrijwilligers, hulpverleners, …). De wisselwerking binnen het collectief maakt de workshop zoveel rijker en creatiever. Het is een mooi voorbeeld van T(ogether) E(veryone) A(chieves) M(ore), naar ons aanvoelen!
www.facebook.com/botssintniklaas

16u30 - 18u00
W08.1 Fout gedrag? Tussen regie en verlangens..

Marleen Van Laere, therapeut in de interactionele vormgeving, psychotherapeut, stafdocent op de Educatieve Academie en projectmedewerker Asterisk, Coherent en CAW Antwerpen

 

In mijn boek "Tussen regie en verlangen" leg ik het methodisch werken met de interactiedriehoek van de integratieve therapiestroming Interactionele Vormgeving uit. Voor het congres wil ik deze methodiek toepassen op het forensisch werk waar ik ervaring mee heb door de alternatieve leerstraffen die ik geef aan groepen op het CAW Antwerpen. Ik leg linken naar het Good livesmodel dat in het forensisch werken een nieuwe positieve wind kan brengen. Mensen hebben verbinding en coherentie nodig tussen hun betekenisgeving, hun innerlijke processen en hun handelingen. Enkel van daaruit kan men constructieve regie over zichzelf nemen. Vaak wordt fout, impulsief gedrag, vertoond omdat er een positief verlangen aanwezig is, maar er te weinig sociaal aangepaste regie aanwezig is. Men motiveert mensen om meer regie over hun gedrag te nemen wanneer die onderliggende verlangens erkenning krijgen.
Bronnen:
Van Laere, M., Handboek Interactionele Vormgeving, werken met de Interactiedriehoek. Tussen regie en verlangen. Witsand, Antwerpen, 2019
www.goodlivesmodel.com

W08.2 Van risico-assessment naar risico-management
Tinne Van Turnhout, afdelingshoofd GoLF, Zorggroep Sint Kamillus, Bierbeek
Annelies Devue, criminologe
Hilde Smets, psychiater
Tinne Van Turnhout, pedagoge

 

In april 2018 opende in de zorggroep Sint Kamillus te Bierbeek een nieuwe zorgeenheid voor geïnterneerde personen met een verstandelijke beperking.
Tijdens deze werkwinkel willen we jullie een inkijk geven in de organisatie van de zorg voor deze bijzondere doelgroep waar geestelijke gezondheidszorg, orthopedagogiek en justitie samen komen.
De afdeling (GoLF) is gericht op het behandelen en resocialiseren van zorgvragers. Het voornaamste doel van de behandeling is het verminderen van het risico op delictgedrag, door het behandelen van de psychiatrische problematiek en het aanbieden van een therapeutisch klimaat, waarvan het dagelijkse leven deel van uitmaakt. Het installeren van een therapeutische relatie en het aanleren van gepaste copingsvaardigheden zijn belangrijke aspecten van de behandeling. Door niet enkel oog te hebben voor het risico op herval, maar ook te kijken naar sterktes en capaciteiten, proberen we een perspectiefloze situatie te doorbreken en streven we naar het herstel van een gewoon maar voldoende goed leven. De zorg vertrekt vanuit het Good Lives Model.
Aan de hand van een bestaande casus schetsen we het verloop van een opname en geven we een overzicht van de gebruikte psychodiagnostische instrumenten en instrumenten voor risico-taxatie. Op die manier proberen we zicht te krijgen op de moeilijke balans tussen kunnen en aan-kunnen.

 

16u30 - 18u00
W09 De behandeling van Complex & Dissociatief Trauma door Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering (VCT): wat is de standaardzorg?
Erik de Soir
, researchmanager en docent verbonden aan het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie (KHID) en de Koninklijke Militaire School (KMS), psychotherapeut bij De Weg Wijzer – Expertisecentrum voor Trauma- en Rouwbegeleiding

 

Aan de hand van Guidelines for Treating Dissociative Identity Disorder van de International Society for the Study of Trauma and Dissociation lichten we de theorie van de trauma-gegenereerde structurele dissociatie toe en de basisprincipes van het werken met dissociatieve delen van de persoonlijkheid.
Doelstelling is om behandelaars te leren contact maken met de verschillende delen van de persoonlijkheid in de eerste behandelfase. Belangrijk in de eerste fase van de therapie is de vermindering van de posttraumatische en dissociatieve klachten door het samen opstellen van een ‘stabilisatieplan’. Komen aan bod: indicaties en contra-indicaties voor verschillende vormen van traumabehandeling en de beginselen van integratie en realisatie van traumatische ervaringen.
Fase 2 is de voorbereiding op en de confrontatie met de traumatische herinneringen, het bevorderen van de samenwerking tussen dissociatieve delen en het gebruik maken van imaginatietechnieken ten behoeve van het - tijdelijk - opbergen van traumatische herinneringen.
De deelnemer aan deze workshop maakt kennis met de diverse variaties in de traumaverwerking waaronder geleide realisatie en gefractioneerde synthese, bijvoorbeeld aan de hand van onder andere EMDR.
De derde en laatste fase van de therapie leert de therapeut om te gaan met de rouwreacties en hoe om te gaan met fobieën voor een gewoon leven, waaronder de angst voor verandering en voor intimiteit. We sluiten af met een handreikingen voor de afronding van deze doorgaans langdurige en zeer moeilijke behandelingen. Er is ook cliënt-gedrag dat voor vele hulpverleners belastend is. Daarom staan we stil bij vragen als: 'Wat maakt een cliënt een moeilijke cliënt?'.
Bronnen:
Van der Hart, O., Nijenhuis E. & Steele, K. (2010). Het belaagde zelf: Structurele dissociatie en de behandeling van chronische traumatisering. Amsterdam: Boom.
Steele, K., Boon, S., & Van der Hart, O. (2018). Behandeling van trauma-gerelateerde dissociatie: Een praktische integratieve benadering. Eeserveen: Uitgeverij Mens!
International Society for the Study of Trauma and Dissociation (2011): Guidelines for Treating Dissociative Identity Disorder in Adults, Third Revision, Journal of Trauma & Dissociation, 12:2, 115-187, http://dx.doi.org/10.1080/15299732.2011.537247